“ ශ්‍රී මේ අප ලංකාවේ සිංහලයා”

0
21
ශතවර්ෂයකට පෙර තැටිගත වූ මෙරට පළමු හාස්‍යෝත්පාදක ගීතය
ඔක්තෝබර් 29, 2020

වර්ෂ 1976 දී මනික් සන්ද්‍රසාගර අධ්‍යක්ෂණය කළ “කොළඹ සන්නිය“ චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් සිංහල සිනමාවේ “විකටරජා” වූ එඩී ජයමාන්න මහතා විසින් ගැයූ “ශ්‍රී මේ අප ලංකාවේ සිංහලයා” නම් විනෝදාස්වාදක, ගීතය එදා මෙන්ම අද දක්වාද ඉතා ජනප්‍රිය ගීතයකි. මෙම ගීතය සූරිය ලේබලයෙන් ඹ්ර්‍ථ තැටියක් ලෙසින් පසු කලෙක නිකුත් විය. නමුත්, මෙම ගීතයට සහ එයට පාදක වූ මුල් ගීත තනුවට ශතවර්ෂයකටත් වඩා ඈතට දිවෙන අතීතයක් තිබෙන බව ඇසුවොත් ඔබ පුදුම වනවා නිසැක ය. මෙම ලිපියෙන් අද මා ඔබ වෙත ගෙන එන්නේ ලංකාවේ පළමු වරට ජනප්‍රිය වූ “පළමු ජනප්‍රිය හාස්‍යෝත්පාදක ග්‍රැමොෆෝන් ගීතය” (LAUGHING SONG) හා සබැඳුණු ඒ අපූරු ඉතිහාස කතාවයි .

මෙම ගීතය පිළිබඳ ඉතිහාසය විස්තර කිරීමේදී ඔබ සැමගේ පහසුව තකා මෙම සටහන කොටස් තුනකින් යුතුව ඉදිරිපත් කරමි.

1. අමෙරිකාවේ (1894) සහ බ්‍රිතාන්‍යයේ (1902) බිහිවූ මෙම තනුවට ගැයුණු මුල්ම හාස්‍යෝත්පාදක ග්‍රැමොෆෝන් ගීත (LAUGHING SONGS) වල සංක්ෂිප්ත ඉතිහාසය.

2. ඉන්දියාවේ තැටිගත කෙරුණු මුල් හින්දි (1912) සහ තෙළඟු (1915) හාස්‍යෝත්පාදක ග්‍රැමොෆෝන් ගීත වල සංක්ෂිප්ත ඉතිහාසය .

3. ලංකාවේ තැටිගත කළ “ශ්‍රී මේ අප ලංකාවේ සිංහලයා” නම් පළමු හාස්‍යෝත්පාදක ග්‍රැමොෆෝන් ගීතයේ (1915) සංක්ෂිප්ත ඉතිහාසය.

1. අමෙරිකාවේ (1894) සහ බ්‍රිතාන්‍යයේ (1902) බිහිවූ මෙම තනුවට ගැයුණු මුල්ම හාස්‍යෝත්පාදක ග්‍රැමොෆෝන් ගීත වල සංක්ෂිප්ත ඉතිහාසය : වර්ෂ 1890 දී ඇමෙරිකාවේ නිව්යෝර්ක් නගරයේ අප්‍රිකානු නිග්‍රෝ සම්භවයක් ඇති “ජෝර්ජ් වොෂින්ටන් ජොන්සන්” (George Washington Johnson) නමැති වීදි ගායකයාට එවකට සුප්‍රසිද්ධ ග්‍රැමොෆෝන් සමාගමකින් ගීත තැටිගත කිරීමක් සඳහා ඇරයුම් ලැබෙයි. මෙම ග්‍රැමොෆෝන් තැටි සමාගමේ එවකට “ධ්වනික සිලින්ඩර” ලෙස (acousitc) නිපදවුණු (ගීත තැටි ලෙස නොව “ඉටි සිලින්ඩර” ලෙස පළමුව නිෂ්පාදනය කළ) සිලින්ඩර (wax cylinder records) සඳහා ජොන්සන් විසින් මෙම “As I was coming around the corner, I heard some people say, Here comes a dandy darkie , here ‘he comes this way…”  යනුවෙන් ගැයුණු “LAUGHING SONG”  ගීතය සහ තවත් එක් හාස්‍යෝත්පාදක ගීතයක් තැටිගත කෙරුණි. මෙම ගීතයේ පිටපත් 50,000 ට අධික සංඛ්‍යාවක් වර්ෂ 1894 අවසානයේ අලෙවි වූයේ එහි ඇති ජනප්‍රිය භාවය හේතුවෙනි. එවකට මුල්පිටපතක් (master copy) යොදාගෙන තැටි නැවත කැපීමක් සිදු නොවූ බැවින් ජොන්සන් විසින් සියලු ප්‍රතිනිකුතු සඳහා නැවත නැවත මෙම ගීතය ගායනා කළේය. ඒඅනුව එවකට ජනප්‍රිය තැටි සමාගම් වූ New York’s Metropolitan Phonograph Co., (1896,1899) COLUMBIA (1896), Edison (1894,1902)  සමාගම් වෙනුවෙන් මෙම ගීතය කිහිපවරක් එඩිසන් තැටිගත කළේ ය. මෙම ගීතයේ රචකයා සහ තනු නිර්මාපකයා පිළිබඳ නිශ්චිත සාධක නැති මුත් කළු ජාතික ජොන්සන් විසින්ම මෙය රචනා කොට තනුව යෙදු බවට 1894 දී ප්‍රකාශිත සංගීත පත්‍රිකාවක සඳහන් වන අතර, සුදුජාතික පියෑනො වාදකයෙක් වූ ෆ්‍රෑන්ක් බැන්ටා විසින් මෙහි තනුවේ සංගීතමය සැකසුම් (musical arrangements) කළ බව සඳහන් වේ. ගායක ජෝර්ජ් ජොන්සන් 1914 දී මියගියේය.

ජොන්සන්ගේ මෙම “LAUGHING SONG”  ගීත තනුව යුරෝපය පුරාද විසිවෙනි සියවසේ මුල් භාගයේදී ජනප්‍රිය වීමට පටන්ගත්තේ ය. වර්ෂ 1902 “බර්ට් ෂෙපර්ඩ්” (Burt Shepard) නම් ගායකයා විසින් ජොන්සන්ගේ ගීතයම ඇතැම් කොටස් සුළුවශයෙන් වෙනස් කොට තැටිගත කළේ ය. මෙය පළමුව , INTERNATIONAL TALKING MACHINE “ODEON” ලේබලයෙන් ද (1906), GRAMOPHONE CONCERT – TYPEWRITER ලේබලයෙන් ද (1908; තැටි අංක GC 2-2803 අනතුරුව 1908 දී තැටි අංක GC 2-2164 ලෙස ප්‍රතිනිකුතුව) අනතුරුව ZONOPHONE  (1908, තැටි අංක ඔ-42807) සහ පසුකලෙක එනම් 1920 දී, COLUMBIA ලේබලයෙන් (ගීත තැටි අංක ඒ 3197) “චාර්ල්ස් පෙන්රෝස්”(Charles ‌ Penrose) විසින්“I know a fat old policeman He’s always on our street“  යනුවෙන් “පොලිස්නිලධරයා ගේ හාස්‍ය ගීතය” නොහොත්  “POLICE MAN‘S LAUGHING SONG“යනුවෙන් ගීතයක් මෙම තනුවටම තැටිගත කළේ ය.

2. ඉන්දියාවේ තැටිගත කෙරුණු මුල් හින්දි (1912) සහ තෙළඟු (1915) හාස්‍යෝත්පාදක ගීත වල සංක්ෂිප්ත ඉතිහාසය: බර්ට් ෂෙපර්ඩ් ගේ (1908) ඉංගිරිසි ගීතය ඉන්දියාවේ 1910-12 වකවානුවේ ඉතා ජනප්‍රිය විය. එබැවින් එම තනුවට එවැනිම හාස්‍යෝත්පාදක ගීත හින්දි, දමිල, තෙළගු , උර්දු සහ ගුජරාති භාෂා වලින් 1912-1920 වකවානුව තුළ නිෂ්පාදනය විය. වර්ෂ 1912 දී පළමු වරට එවකට HMV තැටි සමාගමේ ජනප්‍රියම ගායකයෙක් වූ “භායි චෙල්ලා” ගේ හඬින් GRAMOPHONE CONCERTලේබලයට (ගීත තැටි අංක GC 19- 12520 සහ ප්‍රතිනිකුතිව ලෙස HMV ග්‍රැමොෆෝන් තැටි ර්‍ථ 7013) නිකුත් විය. අනතුරුව තෙළඟු බසින් HMV ලේබලයෙන් (ගීත තැටි අංක ර්‍ථ 2044) “වල්ලුරි ජගන්නාදන් රාඕ” නම් ගායකයාගේ හඬින් 1915 දී තැටිගත කෙරුණි . මෙම ගීත දෙකේම තැටි ලේබල වල “LAUGHING SONG”  යනුවෙන් ඉංගිරිසි බසින් සඳහන් කළ අතර එවකට නිකුත් වුණු ගීත තැටි කැටලොග් වලද එලෙසම මුද්‍රණය කෙරුණි. එසේම, 1915 වසරේ අගෝස්තු මස 12 දින මුද්‍රණය කරන්නට යෙදුණු “ආන්ද්‍රපත්‍රිකා” නම් තෙළගු පුවත්පතේ මෙම ගීතය පිළිබඳ විශේෂ සඳහනක් යෙදුණේ “ඉන්දියාවේ දැනට ජනප්‍රිය ම හාස්‍යෝත්පාදක” ගීතය යනුවෙනි.

3. ලංකාවේ තැටිගත කළ “ශ්‍රී මේ අප ලංකාවේ සිංහලයා” නම් පළමු හාස්‍යෝත්පාදක ග්‍රැමොෆෝන් ගීතයේ සංක්ෂිප්ත ඉතිහාසය (1915): වර්ෂ 1903 ජූලි මස දී ජර්මානුජාතික ෆ්‍රෙඩ්රික් මාරියොන් ප්‍රෙස්කොට් විසින් බර්ලින් නගරයේදී ආරම්භ කළ  INTERNATIONAL TALKING MACHINE ODEON  නම් ග්‍රැමොෆෝන් ගීත තැටි ලේබලය 1906-1919 වකවානුවේ ඉන්දියාවේ මෙන්ම ලංකාවේ ද ජනප්‍රියම ගීත තැටි ලේබලයක් වන්නේ ය. එවකට තිබූ අනෙකුත් ගීත තැටි ලේබල මෙන් නොව තැටියේ දෙපසම මෙම තැටි වල ගීත අඩංගු වුණි. වර්ෂ 1906-16 වකවානුවේ මෙරට ජනප්‍රියවූ නුර්ති සහ නාඩගම් ගීත, බණ සහ අනෙකුත් දේශනා බොහොමයක් මෙම ගීත තැටි වලට අන්තර්ගත විය. වර්ෂ 1908-12 වකවානුවේදී දී පමණ මෙරටට වරින්වර පැමිණි ජර්මානුජාතික ඉංජිනේරු මහත්වරුන් විසින් මෙම තැටි කැපීම සිදු විය. එවකට ජෝන් ද සිල්වා මහතාගේ “ආර්ය සුබෝධ නාට්‍ය සභාව” (1911 ට පෙර) මගින් ප්‍රදර්ශිත රාමායණය, උත්තර රාම චරිතය, ශාකුන්තලා, ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ චරිතය, රත්නාවලී ආදී නුර්තිවල ගීත මෙම ගීත තැටි ලේබලයෙන් නිකුත් විය. රතු ( තැටි අංක ඒ 96000 ශ්‍රේණිය) සහ නිල් (තැටි අංක ඒ 140000 ශ්‍රේණිය) යන වර්ණ වලින් ලේබල නිකුත් විය. වර්ෂ 1915 ජර්මනියෙහි නිෂ්පාදිත  INTERNATIONAL TALKING MACHINE ODEON  තැටි ලේබලයේ අංක ඒ 141002 අංකයෙන් LAUGHING SONG ලෙස මෙම ගීත තැටිය නිකුත් විය. එහි “MALE COMIC SONG” යනුවෙන් ඉංගිරිසි බසින් මුද්‍රණය කර තිබුණි. විශේෂිත කරුණ වන්නේ සිංහල බසින් “ස්‍රී මේ අප ලංකාවේ” යනුවෙන් මුද්‍රණය වී තිබුනේ යටිකුරු අතටය. එනම් මෙය මුද්‍රණයෙහි ඇති වූ දෝෂයකි. සිංහල වෙදකුරු වැනි මුද්‍රණඅකුරු සහිතව මුද්‍රණය කර ඇති මෙම කොටස ඇතැම් විට විදේශයකදී (ජර්මනියේදී තැටි කැපීම, පිටපත් මුද්‍රණය මෙන්ම ලේබලමුද්‍රණය ද සිදු විය) කළ බැවින් මෙසේ අත්වැරදීමක් සිදුවූ බව සිතිය හැකි ය. “ශ්‍රී මේ අප ලංකාවේ සිංහලයා” යන මෙම ගීතය ගායනා කළේ එවකට ජනප්‍රිය නාඩගම් සහ නුර්ති නළුවෙක් වූ “ඇම්.ඩී. ඩේවිඩ් පෙරේරා” නොහොත් “ඩේවිඩ් මණ්ඩාවල” නම් නළු ගායකයා විසිනි. මුල් ගීතයේ වචන පහත පරිදි වේ.

 

ශ්‍රී මෙ අප ලංකාවෙහි

සිංහලයා

ඒ ඉංගිරිසින්ගෙ සිරිතට වී

බෝ ප්‍රියා

සාය ගවුම් කලිසම් අන්දා

බැලුවොත් තියා

උන් සැම කරනා නාටක

දැකලා මටම හිනා……

 

හා හහ හහ හා

හහහා………

 

සිංහල නෝනා මහතුන්

ඩොංකි ෆ්‍රින්ජස් කපතී

සිංහල ජාතියෙ මහතුන්

බොහොම ජෑස්

(චියර්ස් ?) තබති

පල්ලි පන්සල් වලට

ගොසිනුත් ජොලි කරතී

මේවා දැකලා පණ යන තරමට

මටම හිනා…

 

හා හහ හහ හා හහහා………

 

ෂැම්පෙන්, වර්මත්, විස්කි, බ්‍රැන්ඩි,

පොර්ට් වයින් බී

සයිඩර්, කොන්යාක්, බියර්,

රම් ද බීලා ඒවා මදි වී

සැම්සන් පාරේ වොඩ්කා,

අරක්කු ෂැන්ඩි කරමින්

ගහලා ඇවිදින් බාච්චු පිටින්

කාණු පල්ලෙ ඩෝං !

 

හා හහ හහ හා හහහා………

 

 

මෙම හාස්‍යෝත්පාදක ගීතයේ තනුව සම්පූර්ණයෙන්ම ජෝර්ජ් වොෂින්ටන් ජොන්සන් ගේ මුල් ඉංගිරිසි ගීතයේ (1894) තනුවම ය. මෙම ගීතය තරමක බටහිර march  එකක හෙවත් පා ගමනක මාත්‍රා දෙකක රිද්මයක් ගම්‍ය කරයි. C major ස්වර ග්‍රාමයේ (scale) ලියැවී ඇත් තනුව බටහිර ජනප්‍රිය ස්වරසංඝත chord progression)පෙළ ගැසීමක් වෙන I-IV-V  ඇසුරෙන් තනුව සකස් වී ඇත. මුල්ම යුගයේ ගීත තැටිගත කිරීමක් වුවද, ගායකයා ඉතා නිවැරදිව ශ්‍රැතියේ ගායනා කිරීම ඉතා සුමධුර වෙයි. කොක් හඬලා සිනාසෙන විටද තනුවේ ශ්‍රැතිය තුළ රැඳී සිටීමින් කොක් හඬලා සිනහ වීම ද මෙම ගීතයේ සුවිශේෂී ලක්ෂණයකි. එවකට ලංකාවේ සංගීතඥයන් අතර ජනප්‍රිය වූ , ඉන්දියාවෙන් ආනයනය කළ “රාමචන්ද්‍ර“ වර්ගයේ ෆුට්බැලෝ හර්මොනියම් (foot pump organ) සහ තබ්ලාව පමණක් වාදය භාණ්ඩ ලෙස භාවිත කර ඇත. තබ්ලාව විවෘතව වාදනයක් සිදුකරන බැවින් ගීතයේ තබ්ලා හඬ මද්දලයකට සමානව ඇසෙයි.

ගීතය ගායනා කළ “ඩී. ඩේවිඩ් පෙරේරා මණ්ඩාවල” මහතා ගැන වෙසෙසින් සඳහන් කළ යුතු ය. වර්ෂ 1879 මහනුවර බූවැලිකඩ දී උපත ලද ඩේවිඩ් පෙරේරා මණ්ඩාවල වර්ෂ 1906 පමණ වන විට නීතීඥ ජෝන් ද සිල්වා මහතාගේ ආර්ය සුබෝධ නාට්‍ය සභාවේ මෙන්ම විජය රංග සභාවේ සිටි ජනප්‍රියම විකට / හාස්‍යෝත්පාදක නළුවා විය. ජෝන් ද සිල්වාගේ බොහෝ නාටක (දේවානම්පියතිස්ස චරිතය, පරාභව ප්‍රකරණය, නල රාජ චරිතය ආදී නාටක) වල මොහුගේ ඉතා උසස් ගනයේ හාස්‍යෝත්පාදක ගීත සහ ජවනිකා ඇතුළත් වූ බව සඳහන් වේ. එසේම මෙරට තැටිගත කෙරුණු මුල්ම ග්‍රැමොෆෝන් තැටි සඳහා ගීත ගායනා කළ සේදවත්තේ වෙළුම් පෙරේරා, ජෝගි පෑලිස් අප්පුහාමි, කේ.මාෂල් පෙරේරා, ඇන්ඩෲ පෙරේරා, සිමියොන් සිල්වා, පාවුළු අප්පු සහ ආර්.ජෝන් පෙරේරා ආදීන්ගේ නම් අතරට ඩේවිඩ් පෙරේරා මණ්ඩාවල ගේ නම ද සඳහන් වේ. එවකට ජෝන් ද සිල්වා මහතාගේ ආර්ය සුබෝධ නාට්‍ය සභාවේ “sound guard”  නොහොත් “ශබ්ද පරිපාලක” තනතුර භාරව සිටියේ ද මෙතුමා ය. සිංහල සහ ඉංගිරිසි බස චතුර ලෙස භාවිත කළ මෙතුමා පසු කලෙක නාටක කිහිපයක් ද රචනා කළේ ය. වර්ෂ 1902-1923 දක්වා මෙතුමා අඛණ්ඩව විකට නළුවෙකු සහ ගායකයෙකු ලෙස චරිත නිරූපණය කළේය. මෙතුමා වර්ෂ 1930 දී අභාවප්‍රාප්ත විය.

ඩේවිඩ් මණ්ඩාවල මහතාගේ මුල් ගීතය තැටිගත කොට දශක හයකට පමණ පසුව මෙරට සිනමාවේ විකට රජා වූ එඩි ජයමාන්න මහතා “කොළඹ සන්නිය” චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් නිමල් මෙන්ඩිස් මහතාගේ සංගීතයට මෙම තනුවටම මුල් ගීතයේ වචන වලට ඉතා අසන්න වචන යොදා ගීතයක් ගායනා කළේ ය. නමුත් මුල් ගීතය සහ සංසන්දනය කළ විට දැකියහැකි සුවිශේෂී වෙනස වන්නේ එඩී ජයමාන්න ගේ ගීතයේ සිනාසීම ගීතයේ ශ්‍රුතියෙන් බැහැරව සිදු වන නමුත් මුල් ගීතයේ ඩේවිඩ් මණ්ඩාවල ශ්‍රුතියෙහි රැඳෙමින් කොක් හඬලා සිනාසීම සිදු කරන බවයි. එඩී ජයමාන්න පසුකාලීනව (1976) තැටිගත කළ ගීතයේ පදමාලාව පහත පරිදි වේ.

 

ශ්‍රී මෙ අප ලංකාවෙහි සිංහලයා

ඕ ඉංගිරිසින්ගෙ සිරිතට වී පිරීයා

ඕ සාය ගවුම් කලිසම් අන්ද ගත්තෙන්

ඔය මැලියා

මේවා දැකලා පණ යන තරමට

මටම හිනා……

 

හා හහ හහ හා හහහා………

 

ෂැම්පෙන්, බ්‍රැන්ඩි, විස්කි ෂැන්ඩි කරති

පල්ලි, පන්සල් වලට ගොසින් රොඩු දමති

වෙරි පිට වෙරි වී හොඳටම දඟලා

හොඳටම කාණුපල්ලේ දොයි

මේවා දැකලා පණ යන තරමට මටම හිනා……

 

හා හහ හහ හා හහහා………

 

අපොයි මම දවසක ළිප අයිනේ

ගින්දරට පිඹ පිඹ උන්නු සොඳීනේ

සුද්දී මාගේ ඇවිත් අනේ මූණ සිඹිනේ

ඕං තල්ලු කළා ළිප උද මා වැටුණේ

 

හා හහ හහ හා හහහා……..

 

ශතවර්ෂයකට එහා දීර්ඝ අතීතයක් ඇති මෙරට ජනප්‍රිය වූ පළමු හාස්‍යෝත්පාදක ගීතය සහ එකී ගීතය උපුටාගත් මුල් ගීත තනුවේ ඉතිහාසය මෙම ලිපියෙන් සංකෙෂ්ප කෙරුණි. දුරාතීතයේ සිට අද දක්වා විවධ භාෂාවලින් නිපැයුණු මෙම ගීතය, විවධ යුගයන්හි විවධ ශ්‍රාවක පර්ෂදයන් සන්තර්පණය කිරීමට සමත් වී ඇත. එකී ගීතයන්හි මුල් ගායකයන්ටත් , සංගීතඥයන්ටත් මෙම ලිපිය උපහාරයක් ම වේවා !

 

විශේෂ ස්තූතිය : මෙම සුදුර්ලභ සිංහල ගීත තැටිය සංරක්ෂණය කළ ගීත තැටි සංරක්ෂක එච්. එම්. ගුණතිලක මහතා, ඉන්දීය ගීත තැටි සංරක්ෂක එස්‌. මැතිව් මහතා, ගීතයේ සංගීතමය අගය පිළිබඳ දැනුම්වත් කළ අසංක පෙරේරා සහ විශාරද නිහාල් ගම්හේවා මහත්මාවරු, ගීතයේ මුල්වචන පිටපත් කිරීම සඳහා උදවු කළ දිනාලි පෙරේරා මහත්මිය, සුපුන් මිහිරංග සහ ටි. ඇන් විජේසිංහ මහත්මාවරු

 

මූලාශ්‍ර :The Laughing Song”—George Washington Johnson (c. 1896)- Tim Brooks (2013); The 78 rpm Record Lables of India, Michael Kinnear (2003); HMV CATALOGUE LIST, INDIA (1929) ;ටවර්හෝල් නාටක ඉතිහාසය – ඇල්.ඩී .ඒ රත්නායක

 

 

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here